Witwassen

Wat is witwassen?

Witwassen is juridisch een complex begrip. Een begrip dat wij in normale mensentaal willen uitleggen. Witwassen is, kort gezegd, het verbergen of verhullen van de herkomst van illegaal verkregen goederen.  Bij illegaal verkregen goederen kan gedacht worden aan geld dat is verdiend met strafbare feiten. Dat kunnen allerlei strafbare feiten zijn: van de handel in verdovende middelen tot mensenhandel. Het verbergen of verhullen van de herkomst van illegale goederen kan op verschillende manieren gebeuren. Bijvoorbeeld door het aanschaffen van een luxe auto, onroerend goed of sieraden. Of door verschillende transacties te verrichten waardoor de herkomst niet meer te achterhalen is.

Maatschappelijke aandacht voor witwassen.

Sinds dat witwassen strafbaar werd in 2001, is er elk jaar meer maatschappelijke aandacht voor witwassen. Vanuit Europa zijn anti-witwasrichtlijnen aangenomen die er bijvoorbeeld voor hebben gezorgd dat bedrijven alle contante betalingen boven € 10.000 moeten melden. Er is zelfs een wetsvoorstel ingediend met een verbod van contante betalingen vanaf € 3.000.

Justitie ziet witwassen vooral de laatste jaren als een delict dat hard moet worden bestreden. Vanuit het openbaar ministerie hebben witwaszaken dus prioriteit. Er worden dus ook hoge straffen voor dit feit geëist.

Welke vormen van witwassen zijn er?

Er bestaan vier vormen van witwassen;

 

1. Opzettelijk witwassen: de dader verbergt of verhult de herkomst van criminele gelden terwijl hij weet dat deze gelden uit misdrijf afkomstig zijn.
2. Witwassen als gewoonte: de dader maakt een gewoonte van witwassen en verbergt of verhult regelmatig de herkomst van criminele gelden.
3. Schuldwitwassen: de dader verbergt of verhult de herkomst van criminele gelden terwijl hij redelijkerwijs moet vermoeden dat de gelden afkomstig zijn uit een misdrijf.
4. Eenvoudig witwassen: de dader beschikt over gelden die hij heeft verkregen over een misdrijf dat hij zelf heeft gepleegd. Bij deze vorm van witwassen is het dus niet vereist dat de dader de herkomst van de criminele gelden heeft proberen te verbergen.

De kern van witwassen.

Als justitie denkt dat een verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan witwassen, gaat het in de kern om het volgende. Justitie moet bewijzen dat iets afkomstig is uit enig misdrijf. In de rechtspraak wordt hiervoor een stappenschema gevolgd. Dit kunnen wij duidelijk maken aan de hand van het volgende voorbeeld. Indien er een groot contant geldbedrag bij een verdachte wordt aangetroffen, levert dit een vermoeden van witwassen op. Van de verdachte mag dan worden gevraagd dat hij met een verklaring komt hoe hij aan het geld gekomen is. Die verklaring mag – in juridische termen – niet op voorhand onaannemelijk zijn. Het mag dus geen onzin zijn. Verder moet de verklaring te controleren zijn. Daarna ligt de bal weer bij het openbaar ministerie. Zij moeten dan nader onderzoek doen naar die verklaring van de verdachte. Als dat onderzoek onvoldoende is, moet een verdachte worden vrijgesproken. Hier ligt voor verdachten een belangrijk verweer.

 

Als een verdachte door het openbaar ministerie gevraagd wordt de herkomst van een goed toe te lichten, wordt dit een zes-stappenbrief genoemd. Het is belangrijk hier goed over na te denken en juridisch advies in te winnen.

 

Een andere kern bepaling, is de vraag of er wel sprake is geweest van verbergen of verhullen. Zo heeft de Hoge Raad zich op het standpunt gesteld dat het storten van geld op een eigen bankrekening niet voldoende is om te kunnen spreken van verbergen of verhullen. Een lagere rechter vond bij het opbergen van geld in het waterreservoir van een toilet daarentegen wel dat er wel sprake was van verbergen of verhullen. Hier kan dus ook een belangrijk verweer liggen voor de verdachte.

Wat is hawala bankieren?

Hawala bankieren is een vorm van ondergronds bankieren die al honderden jaren wordt gedaan. Het werd gedaan om mensen geld te laten overmaken naar andere mensen in een ander land. Er komt bij deze vorm van bankieren geen gebruik gemaakt van een erkende bank. Een netwerk van boekhouders / bankiers zorgt ervoor dat als iemand geld geeft, het in een ander land wordt uitbetaald. De boekhouders verrekenen dit onderling.

 

Justitie ziet hawala bankieren altijd als verdacht en vaak ook als witwassen. In oktober 2019 heeft justitie een grote zoekactie verricht op een industrieterrein in Beverwijk in de hoop een netwerk van hawala bankiers achter de tralies te krijgen. Dikke pakken administratie worden meegenomen, omdat zij hopen hier wettig en overtuigend bewijs te vinden voor witwassen.

 

Hoewel justitie hawala bankieren dus blijft zien als verdacht, wil dit niet zeggen dat hieruit volgt dat het geld afkomstig is uit enig misdrijf. Justitie moet daar meer bewijs voor hebben. In een zaak die speelde bij de rechtbank Rotterdam ging het ook om hawala bankieren. Geld werd overgedragen in plastic tassen en sporttassen. Bovendien bleek uit afgeluisterde telefoongesprekken dat er in codetaal gesproken werd. Toch was dit volgens de rechtbank niet voldoende. Er was niet genoeg bewijs, zodat de verdachte werd vrijgesproken van witwassen. Het vonnis leest u hier.

Ik word verdacht van witwassen. Wat nu?

  • Indien u een uitnodiging heeft ontvangen voor verhoor of een dagvaarding, adviseren wij vooraf overleg te hebben met een gespecialiseerde advocaat. Er staat veel op het spel en goed advies is uiterst belangrijk. Ons kantoor Hermens Van Spanje Advocaten heeft veel ervaring met het succesvol bijstaan van mensen die verdacht worden van witwassen. Het gebeurt ook regelmatig dat er door het openbaar ministerie beslag gelegd wordt op contant geld, bankrekeningen, auto’s en sieraden. Ook daarvoor kunt u bij ons terecht. Wij zijn tijdens kantooruren bereikbaar op 035-3038110. Buiten kantooruren op 0683568246. U kunt ook het online contactformulier invullen dat op deze site staat. Wij nemen dan zo snel mogelijk contact met u op.

Ik heb een brief van de bank ontvangen. Hoe zit dat?

Het gebeurt met grote regelmaat dat de bank eerst met u belt en daarna een brief stuurt waarin wordt gevraagd transacties uit te leggen. Dit gaat dan om overboekingen of contante stortingen. Dit gebeurt bij particulieren alsook bij bedrijven. Zo’n brief wordt gestuurd omdat de bank van mening is dat er sprake is van ongebruikelijke transacties. Steeds meer mensen en bedrijven worden geconfronteerd met een dergelijke brief. De reden hiervoor is gelegen in de hoge boetes die verschillende banken hebben gekregen, omdat zij als poortwachter onvoldoende toezicht hielden op hun klanten. Zo werd medio 2019 bekend dat de ABN Amro bank hun hele klantenbestand ging doorlichten op verdachte transacties. Dit heeft er alles mee te maken dat de Financial Action Task Force in 2021 controleert of Nederland er alles aan gedaan heeft om witwassen tegen te gaan.

 

De bank kan ver gaan in hun maatregelen. Zo kan een bankrekening worden geblokkeerd en kan de bankrelatie worden opgezegd. Ook wanneer iemand bijvoorbeeld al zijn hele leven bij die bank gebankierd heeft.De toon die de bank hiervoor kiest, is regelmatig ook niet prettig. Het gebeurt dat u in een brief wordt beschuldigd van fraude zonder dat u de mogelijkheid heeft gekregen uit te leggen hoe het met de transactie zit.

 

Een van de meest vergaande maatregelen die de bank is het opnemen in het externe verwijzingsregister. Dit wordt afgekort als EVR. In de praktijk komt die EVR opname er op neer dat het openen van een bankrekening bij een andere bank heel lastig kan worden. Ook kan die EVR opname consequenties hebben voor het aanvragen van een hypotheek.

Welke rol speelt de Financial Intelligence Unit?

De Financial Intelligence Unit wordt ook wel afgekort als FIU. Dit is een instantie die financiële transacties in de gaten houdt. De FIU krijgt hiervoor gegevens aangeleverd van meldingsplichtige instellingen. Alle banken zijn per definitie meldingsplichtig. De FIU krijgt van die instellingen ongebruikelijke transacties aangeleverd. Alleen de FIU kan van een ongebruikelijke transactie een verdachte transactie maken. In 2018 werden er meer dan 750.000 ongebruikelijke transacties bij FIU aangeleverd. Hiervan werden er bijna 58.000 als verdacht gezien. Als de FIU van mening is dat een transactie verdacht is, wordt deze informatie gedeeld met de politie, openbaar ministerie en/of FIOD. In 2018 bestonden de meeste verdachte transacties uit money transfers en contante transacties.

Wat kunnen wij voor u doen?

  • Neem contact op met een gespecialiseerde advocaat als u een brief van de bank heeft ontvangen met het verzoek om uitleg van transacties. Bedenk goed dat slecht doordachte antwoorden op vragen van de bank, later in uw nadeel kunnen werken. Zelfs tot een onderzoek van het openbaar ministerie, terwijl dat achteraf misschien niet nodig was. Wij kunnen u helpen bij het maken van bezwaar tegen het blokkeren van uw rekening, het opzeggen van de bankrelatie en de EVR opname. De meeste banken geven u twee weken de tijd hiervoor. Het is dus belangrijk snel te reageren. Ons kantoor Hermens Van Spanje Advocaten staat zowel bedrijven als particulieren hier succesvol in bij. Wij streven ernaar dat u zo spoedig mogelijk bij ons terecht kunt voor een afspraak.
  • Wij zijn tijdens kantooruren bereikbaar op 035-3038110. Buiten kantooruren op 0683568246. U kunt ook het online contactformulier invullen dat op deze site staat. Wij nemen dan zo snel mogelijk contact met u op.

Welke straf kan er voor witwassen worden opgelegd?

De maximale straf die op opzettelijk witwassen staat, is zes jaar of een geldboete van 74.000 euro. Bij gewoonte witwassen is de maximale gevangenisstraf acht jaar. Bij schuldwitwassen is dat twee jaar. De maximale boete is bij gewoonte witwassen en schuldwitwassen hetzelfde als bij opzettelijk witwassen. Tot slot is de maximale straf die op eenvoudig witwassen staat maximaal 6 maanden of een geldboete van 18.500 euro.

Witwassen - Problemen met justitie

Plaats hier een openbare vraag of reactie